สิวที่หนังศีรษะ สิวขึ้นหัว เป็นสิวหรือรูขุมขนอักเสบ 4 สาเหตุ
สิวที่หนังศีรษะมีได้หลายสาเหตุ ทั้งผลิตภัณฑ์ผมที่อุดรูขุมขน รูขุมขนอักเสบหลังรูขุมขนเสียหาย และปฏิกิริยาจากการสัมผัสผลิตภัณฑ์อย่างสีย้อมผม

ในบทความนี้5 หัวข้อ
| หัวข้อ | สิ่งที่รู้แล้ว | หลักฐาน |
|---|---|---|
| ผลิตภัณฑ์ผม | สิวเม็ดเล็กๆ ตามแนวไรผม หน้าผากส่วนบน และต้นคอ อาจมาจากน้ำมันในแชมพู ครีมนวด หรือผลิตภัณฑ์จัดแต่งผม และมักยุบลงใน 4–6 สัปดาห์หลังหยุดผลิตภัณฑ์ที่เป็นต้นเหตุ | AAD ผลิตภัณฑ์ผม · หน่วยงาน |
| รูขุมขนอักเสบ | ขึ้นได้ทุกที่บนผิวหนัง ยกเว้นฝ่ามือและฝ่าเท้า วงแดงรอบแต่ละตุ่มเป็นสัญญาณของการติดเชื้อ | AAD รูขุมขนอักเสบ · หน่วยงาน |
| สาเหตุที่หลากหลาย | รูขุมขนอักเสบเป็นกลุ่มภาวะที่มีสาเหตุต่างกัน เช่น แบคทีเรีย มาลาสซีเซีย ไรเดโมเด็กซ์ (Demodex) หรือยา | สรุปงานวิจัยเรื่องรูขุมขนอักเสบ · A |
| ปฏิกิริยาจากการสัมผัสที่หนังศีรษะ | จากเอกสาร 99 ชิ้น (3,185 คน) เรื่องผิวหนังอักเสบจากการสัมผัสที่หนังศีรษะ ผลิตภัณฑ์ที่เป็นต้นเหตุคือสีย้อมผม 41% แชมพู 28% และครีมนวด 22% | 2022 PMID 35318978 · A |
| ชนิดที่พบน้อย | งานวิจัยในผู้ป่วยรูขุมขนอักเสบที่หนังศีรษะ 66 คน ซึ่งผมร่วงตรงที่เกิดก้อน ส่วนใหญ่เป็นผู้ชาย | 2018 PMID 30168900 · C |
สิวที่หนังศีรษะเกิดจากอะไร ควรสงสัยอะไรก่อน
งานวิจัยที่ศึกษาสิวที่หนังศีรษะโดยเฉพาะมีน้อย วิธีที่ใช้ได้จริงคือค่อยๆ ตัดสาเหตุที่หน่วยงานด้านสุขภาพชี้ไว้ออกทีละข้อ สมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งสหรัฐอเมริกา (American Academy of Dermatology, AAD) อธิบายว่าสิวเม็ดเล็กๆ ตามแนวไรผม หน้าผากส่วนบน และต้นคอ อาจเกิดเมื่อน้ำมันจากผลิตภัณฑ์ผมอุดรูขุมขน อาจขึ้นได้แม้ในคนที่ปกติไม่ค่อยเป็นสิว และมักยุบลงใน 4–6 สัปดาห์หลังหยุดผลิตภัณฑ์ที่เป็นต้นเหตุ สิวตามแนวไรผมอ่านรายละเอียดได้ที่ สิวขึ้นแนวไรผม
ความเป็นไปได้ที่สองคือรูขุมขนอักเสบ AAD อธิบายว่าเป็นการติดเชื้อที่พบบ่อย เกิดเมื่อเชื้อบนผิวเข้าไปในรูขุมขนที่เสียหายจากการเสียดสี การถู หรือการโกน เกิดบ่อยขึ้นในสภาพร้อนชื้น และถ้าเป็นหลังใช้อ่างน้ำร้อนที่ดูแลไม่ดี ผื่นมักขึ้นภายใน 12–48 ชั่วโมงหลังจากนั้น สิ่งที่สวมบนศีรษะแล้วเก็บเหงื่อ เช่น หมวกและหมวกกันน็อก ก็ควรเช็กด้วย

สิวที่หนังศีรษะกับรูขุมขนอักเสบ แยกกันยังไง
ยังไม่มีวิธีที่พิสูจน์แล้วในการระบุชนิดของตุ่มบนหนังศีรษะเองที่บ้าน ที่ทำได้มากที่สุดคือรวบรวมเบาะแสเพื่อตัดสินใจว่าจะไปพบแพทย์หรือไม่ ถ้ามีสิวอุดตัน เช่น สิวหัวดำหรือสิวหัวขาว ขึ้นด้วย จะชี้ไปทางสิว NHS (ระบบบริการสุขภาพแห่งชาติของสหราชอาณาจักร) ก็อธิบายว่าแพทย์ทั่วไป (GP) วินิจฉัยสิวจากการดูชนิดของตุ่มเหล่านี้ ถ้าตุ่มขึ้นมาเฉียบพลันหลังมีตัวกระตุ้น เช่น การโกน การเสียดสี หรืออ่างน้ำร้อน และแต่ละตุ่มมีวงแดงล้อมรอบ จะชี้ไปทางรูขุมขนอักเสบ
ถ้าอาการคันและผิวแดงลามออกหลังทำสีผมหรือเปลี่ยนแชมพูใหม่ ให้นึกถึงปฏิกิริยาจากการสัมผัสก่อนสิว งานวิจัยที่รวบรวมงานศึกษาเรื่องผิวหนังอักเสบจากการสัมผัสที่หนังศีรษะพบว่าผลิตภัณฑ์ที่เป็นต้นเหตุเรียงตามลำดับคือ สีย้อมผม แชมพู และครีมนวด และ 23% ให้ผลบวกต่อสารในสีย้อมผม (PPD) การแยกบนใบหน้าอ่านได้ที่ รูขุมขนอักเสบกับสิว และ สิวเชื้อรา (รูขุมขนอักเสบจากเชื้อมาลาสซีเซีย)

แชมพูสำหรับสิวขึ้นหัว เปลี่ยนแล้วช่วยไหม
ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบว่าการเปลี่ยนแชมพูทำให้สิวที่หนังศีรษะลดลงหรือไม่ แต่คำแนะนำของหน่วยงานด้านสุขภาพพูดถึงสิ่งที่ควรทำเมื่อผลิตภัณฑ์ผมเป็นสาเหตุ AAD แนะนำให้หยุดผลิตภัณฑ์ผมที่ฉลากไม่ได้ระบุว่า oil-free หรือ non-comedogenic (ไม่อุดรูขุมขน) และให้ซักสิ่งที่ผมสัมผัส เช่น ปลอกหมอน หมวก และที่คาดผมด้วย ถ้าเปลี่ยนผลิตภัณฑ์ ต้องรอ 4–6 สัปดาห์จึงจะตัดสินได้
งานวิจัยแชมพูขจัดรังแควัดคะแนนขุยรังแค ไม่ได้วัดสิว ถ้าขุยแดงและอาการคันเกิดซ้ำไปด้วยกัน การหาสาเหตุจะเร็วกว่าการลองแชมพูไปทีละขวด

เช็กลิสต์: 4 สาเหตุของสิวที่หนังศีรษะ
| สิ่งที่ควรเช็ก | เข้าข่ายเมื่อ | สิ่งที่ควรทำก่อน |
|---|---|---|
| ผลิตภัณฑ์ผม | ตุ่มเล็กๆ ตามแนวไรผมหรือต้นคอหลังเปลี่ยนแชมพู ครีมนวด หรือผลิตภัณฑ์จัดแต่งผมใหม่ | เช็กฉลาก oil-free หรือ non-comedogenic หยุดผลิตภัณฑ์ที่สงสัยแล้วสังเกต 4–6 สัปดาห์ |
| การเสียดสีและเหงื่อ | ตุ่มขึ้นหลังสวมหมวกหรือหมวกกันน็อกนานๆ หรือหลังออกกำลังกายจนเหงื่อออก | ซักสิ่งที่สัมผัสศีรษะ และล้างหลังเหงื่อออกไม่นาน |
| สีย้อมผมและผลิตภัณฑ์ใหม่ | คันและผิวแดงลามออกหลังทำสี ดัดผม หรือเปลี่ยนแชมพูใหม่ | หยุดใช้ ถ้ายังคันหรือมีน้ำเหลืองซึม ควรไปพบแพทย์ |
| การเปลี่ยนแปลงของเส้นผม | ก้อนขึ้นเป็นกลุ่มและผมร่วงตรงนั้น | อย่าแค่รอดู ควรไปพบแพทย์ผิวหนัง |
เมื่อไหร่ควรไปพบแพทย์ผิวหนัง
- AAD แนะนำให้ไปพบแพทย์ผิวหนังถ้าหยุดผลิตภัณฑ์ผมที่สงสัยไปแล้ว 6 สัปดาห์ยังไม่ดีขึ้น
- ถ้าผมร่วงตรงที่ตุ่มขึ้นเป็นกลุ่ม หรือเกิดก้อนแข็ง ควรไปพบแพทย์ผิวหนัง
- ถ้ารังแค ขุยแดง และอาการคันเกิดซ้ำไปด้วยกัน อาจเป็นภาวะหนังศีรษะอื่น เช่น ผิวหนังอักเสบเซ็บเดิร์ม (seborrheic dermatitis) ควรพิจารณาไปพบแพทย์ผิวหนัง
- จะต้องใช้ยาปฏิชีวนะหรือยาต้านเชื้อราหรือไม่ แพทย์จะตัดสินใจเมื่อไปตรวจและรู้สาเหตุแล้ว
คำถามที่พบบ่อย
สิวขึ้นหัวเกิดจากอะไร
ไม่ได้มีสาเหตุเดียว สมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งสหรัฐอเมริกา (AAD) ชี้ไปที่น้ำมันจากผลิตภัณฑ์ผมที่อุดรูขุมขน และรูขุมขนอักเสบที่เกิดหลังรูขุมขนเสียหายจากการเสียดสีหรือการโกน ปฏิกิริยาจากการสัมผัสผลิตภัณฑ์อย่างสีย้อมผมหรือแชมพูก็ควรพิจารณาด้วย
รูขุมขนอักเสบที่หัวเกิดจากอะไร
AAD อธิบายว่าเป็นการติดเชื้อที่พบบ่อย เกิดเมื่อเชื้อบนผิวเข้าไปในรูขุมขนที่เสียหายจากการเสียดสี การถู หรือการโกน และเกิดบ่อยขึ้นในสภาพร้อนชื้น รูขุมขนอักเสบเป็นกลุ่มภาวะที่มีสาเหตุต่างกัน เช่น แบคทีเรีย ยีสต์มาลาสซีเซีย ไรเดโมเด็กซ์ (Demodex) หรือยา สาเหตุจึงต้องยืนยันเมื่อไปพบแพทย์
สิวที่หนังศีรษะบีบได้ไหม
ไม่บีบจะปลอดภัยกว่า AAD อธิบายว่าการบีบทำให้การอักเสบลงลึกและเพิ่มความเสี่ยงของการติดเชื้อ และสำหรับรูขุมขนอักเสบ แนะนำให้ประคบอุ่นวันละ 3–4 ครั้ง ครั้งละ 15–20 นาที แทนการบีบ ถ้าบีบไปแล้วบวมมาก ควรไปพบแพทย์
เป็นเซ็บเดิร์มหรือสิวที่หนังศีรษะ
ยังไม่มีวิธีที่พิสูจน์แล้วในการแยกสองอย่างนี้เองที่บ้าน ถ้ามีสิวอุดตันขึ้นร่วมด้วย จะชี้ไปทางสิว แต่ถ้ารังแค ขุยแดง และอาการคันเกิดซ้ำๆ ไปด้วยกัน อาจเป็นภาวะหนังศีรษะอื่น การไปพบแพทย์ผิวหนังจะได้คำตอบที่แม่นยำกว่า
สิวขึ้นหัวทำให้ผมร่วงไหม
แหล่งอ้างอิงของเราไม่มีงานวิจัยเรื่องสิวที่หนังศีรษะทั่วไปกับผมร่วง แต่รายงานผู้ป่วย 66 คน (ระดับ C) อธิบายถึงรูขุมขนอักเสบที่หนังศีรษะชนิดที่พบน้อย ซึ่งผมร่วงตรงที่ก้อนขึ้นเป็นกลุ่ม ถ้าผมร่วงตรงที่เป็นสิว อย่าแค่รอดู ควรไปพบแพทย์ผิวหนัง
แชมพูทำให้สิวขึ้นหัวได้ไหม
ได้ ในงานวิจัยที่รวบรวมเอกสารเรื่องผิวหนังอักเสบจากการสัมผัสที่หนังศีรษะ ผลิตภัณฑ์ที่เป็นต้นเหตุคือสีย้อมผม 41% แชมพู 28% และครีมนวด 22% และ AAD แนะนำให้หยุดผลิตภัณฑ์ผมที่ไม่ได้ระบุว่า oil-free หรือ non-comedogenic หลังเปลี่ยนแล้วต้องรอ 4–6 สัปดาห์จึงจะตัดสินได้
แหล่งอ้างอิง
- AAD — Hair care products that cause acneหน่วยงาน
- AAD — Folliculitisหน่วยงาน
- AAD — Pimple popping: Why only a dermatologist should do itหน่วยงาน
- NHS 111 Wales — Health A-Z: Acne (updated 2024-11-07)หน่วยงาน
- Allergic Contact Dermatitis of the Scalp Associated With Scalp Applied Products: A Systematic Review of Topical Allergens (2022, PMID 35318978)A
- Dissecting folliculitis (dissecting cellulitis) of the scalp: a 66-patient case series and proposal of classification (2018, PMID 30168900)C
เราไม่ใช้วิดีโอ YouTube หรือโพสต์ในชุมชนออนไลน์เป็นหลักฐานยืนยันข้อเท็จจริง นโยบายบรรณาธิการ
ข้อมูลผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องกับบทความนี้
ข้อมูลผลิตภัณฑ์จากผู้ดำเนินการเว็บไซต์ (KW Cosmetic · แบรนด์ SKIN9HARI)
Revive Therapy N.F Ampoule
ข้อมูลนี้แยกจากเรื่องผลิตภัณฑ์ใส่ผม แชมพู และการตรวจหนังศีรษะที่บทความกล่าวถึง เป็นเพียงข้อเท็จจริงของเครื่องสำอางหนึ่งชิ้นสำหรับขั้นตอนเติมความชุ่มชื้นบนใบหน้าหลังล้างหน้า Revive Therapy N.F Ampoule เป็นแอมพูลขนาด 30 มล. มีเบทาอีนและแพนทีนอล ไม่เติมน้ำหอม เอทานอล และซิลิโคนตามรายการส่วนผสมทั้งหมด และผ่านการทดสอบการระคายเคืองด้วยวิธีแปะแผ่นทดสอบแล้ว (ผลอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล) ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ได้มีไว้สำหรับหนังศีรษะ ยังไม่มีข้อมูลการใช้บนหนังศีรษะ และไม่มีการทดสอบกับภาวะที่บทความนี้พูดถึง หน้ารายละเอียดสินค้าระบุให้ใช้หลังโทนเนอร์และก่อนครีม และควรเลี่ยงบริเวณที่มีแผล ผลิตภัณฑ์นี้เป็นเครื่องสำอาง หากหนังศีรษะบวมหรือเจ็บ ควรไปพบแพทย์ผิวหนังก่อน
- แอมพูลที่มี PDRN จากข้าวแบบวีแกน (ระบุในรายการส่วนผสมว่า Sodium DNA) เบทาอีน และแพนทีนอล ขนาด 30 มล.
- ไม่เติมน้ำหอม น้ำมันหอมระเหย เอทานอล สารแต่งสี และซิลิโคน (อ้างอิงจากรายการส่วนผสมทั้งหมด)
- ทดสอบการระคายเคืองต่อผิวด้วยวิธีแปะแผ่นทดสอบ (patch test) แล้ว (ผลอาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล)
รายละเอียดผลิตภัณฑ์
- ประเภทและขนาด
- แอมพูลชนิดไม่ต้องล้างออก ขนาด 30 มล. (ขวดพร้อมหลอดหยด)
- ขั้นตอนการใช้
- หลังโทนเนอร์ ก่อนครีม
- วิธีใช้
- หลังใช้โทนเนอร์ ใช้หลอดหยดดูดผลิตภัณฑ์ในปริมาณที่เหมาะสม เกลี่ยเบา ๆ ให้ทั่วใบหน้าหรือบริเวณที่ต้องการความชุ่มชื้น ตบเบา ๆ ให้ซึมเข้าสู่ผิว แล้วปิดท้ายด้วย N.F Cream
- ข้อควรทราบก่อนใช้
- ระหว่างใช้หรือหลังใช้ หากมีความผิดปกติ เช่น จุดแดง บวม หรือคัน ให้หยุดใช้และปรึกษาแพทย์ผิวหนัง ควรงดใช้บริเวณที่มีแผล และไม่ควรตีความข้อมูลเกี่ยวกับวัตถุดิบ PDRN ว่าเหมือนกับหัตถการทางการแพทย์หรือประสิทธิภาพของผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป
อ้างอิงจากหน้ารายละเอียดผลิตภัณฑ์ (ภาษาเกาหลี) ตรวจสอบเมื่อ 1 ตุลาคม 2569
ผลิตภัณฑ์นี้จำหน่ายผ่านร้านค้าออนไลน์ทางการในเกาหลี และไม่มีจำหน่ายในประเทศไทย
เครื่องสำอางไม่ใช่ยา และไม่ได้มีไว้เพื่อวินิจฉัย รักษา หรือป้องกันโรคใด ๆ ผลการทดสอบใช้ได้เฉพาะภายใต้เงื่อนไขที่ระบุเท่านั้น


